معرفی واحد علم‌سنجی

علم‌سنجی گستره‌ای از دانش است که به بررسی ویژگی های اطلاعات علمی پرداخته و بر مبنای داده‌های معتبر بین المللی تولیدات علمی کشورها، سازمان‌ها و افراد را مورد مطالعه، ارزیابی و مقایسه قرار می‌دهد. در علم‌سنجی از روش‌های آماری برای تعیین معیارهای رشد و توسعه علوم و تأثیرات آن در جوامع مختلف بشری استفاده می‌شود. بطور کلی علم سنجی را می‌توان دانش محاسبه و تحلیل علم قلمداد کرد. مطالعات انجام شده بیانگر رشد قابل ملاحظه تولیدات علمی ایران طی سالیان اخیر و بالاخص در حوزه علوم پزشکی می‌باشد. سابقه این علم به دهه هفتاد میلادی بر می گردد .نقطه شروع و شکل گیری این علم در روسیه شوروی بود. زمانی که برای اولین بار دوبوروف و کارنوا واژه علم سنجی را به کار بردند. آنها علم‌سنجی را به عنوان اندازه‌گیری فرایند انفورماتیک تعریف کردند. اولین تجزیه و تحلیل آماری نوشته‌های علمی را به کول (Cole)، ایلز(Ealse)  و هولم (Hulme) نسبت می‌دهند که برای اولین بار از مقالات علمی منتشر شده به عنوان ملاکی برای مقایسه تولید علمی کشورهای مختلف استفاده کردند. در همان زمان افرادی نظیر لوتکا (Lotka)،‌ برادفورد (Bradford)، زیف(Zipf)  به منظور بررسی توزیع انتشارات برحسب مولفین و نشریات،‌ مدل‌های نظری وی‍ژه‌ایی ارائه دادند. با وجود فعالیت‌های بسیار در حوزه این علم، تا سال 1969 میلادی حیطه،‌ اهداف و تکنیک‌های علم‌سنجی هنوز مشخص نشده بود. در همان زمان بود که نالیموف (Nalimov)،‌ مولچنکو(Mulchenko)  رشته‌های فرعی علم‌سنجی و دامنه کار آن را تعیین کردند. انتشار مجله بین المللی علم سنجی در سال 1978 میلادی به وسیله تیبور براون هم گام مهمی در جهت شناخت و توسعه جهانی این علم بود. این مجله توسط انتشاراتElsevier  در آمستردام منتشر گردید و آکادمی علوم مجارستان در بوداپست (که فعال‌ترین انجمن علمی در این حوزه به شمار می رفت) مرتبا مقالاتی در زمینه علم‌سنجی در آن به چاپ می‌رساند. این مقالات به همراه مطالبی که نالیموف منتشر می‌نمود، به پرورش و شکل‌گیری این علم نوپا کمک فراوانی کرد.